Anët më pak të njohura të Gëtes

Ai ishte një avokat, një shkencëtar dhe një menaxher teatri, për të përmendur vetëm disa nga “profesionet” e Gëtes. Në 70-vjetorin e “Goethe dictionary” (e shqipëruar Fjalori i Gwtes) , ne shikojmë se pse shkrimtari më i famshëm i Gjermanisë ishte më shumë se vetëm fjalët dhe veprat e tij.
Nëse hedhim një vështrim në veprwn letrare tw Johann Wolfgang von Goethe-së (1749-1832), ju do kuptoni se ai ishte një burrw mjaft i zgjuar. Mbi të gjitha, ai është konsideruar si një nga shkrimtarët më të rëndësishëm gjerman të të gjitha kohërave. Repertori i tij përfshin çdo gjë nga veprat teatrale dhe poezi deri tek tekstet autobiografike. Edhe korrespondenca e tij të gjerë konsiderohet të ketë rëndësi letrare.
Siç ishte tipike për një familje të mirë ekonomikisht në shekullin e 18, Goethe kishte marrë një edukim të gjerë nga mësues privatë. Në klasën e tij sociale, i riu  Goethe nuk ishte në gjendje të zgjedhë lirisht profesionin e tij, por duhej tw ndiqte dëshirat e babait të tij, kështu që ai studioi pwr avokati në Leizpig dhe Strasburg. Pas kësaj, ai ka punuar si avokat në Wetzlar dhe Frankfurt.
Por pak nga pak, “thirrja” e tij e vërtetë mbizotwroi dhe pasioni për poezinë u bë puna e tij me kohë të plotë. Drama e tij “Götz von Berlichingen”, botuar në 1773, u bë suksesi i tij i parë i madh dhe ai ka marrë furi komentesh nga bota letrare.
Suksesi nderkombwtar me ‘Faust-in’

Fama Gëtes nëpër Evropë u përhap vitin qw pasoi me romanin e tij  “Die Leiden des jungen Werthers” ( DSghimbjet e vlerave tw tw rinjve). Kjo është një përrallë tragjike e një njeriu i cili bie në dashuri me një grua që është e angazhuar tashmë me dikë tjetër dhe përfundon me vetëvrasjen e protagonistit. Historia është bazuar në përvojat reale të një miku të Goethe-së në Wetzlar.

 

Talent letrar i Gwtes-s arriti kulmin në kryeveprën e tij “Faust” (1808). Personazhi kryesor, tw cilin Gwte e quajti Heinrich Faust, është bazuar në një dijetar tw respektuar me emrin Johann Georg Faust, i cili jetoi në fillim të epokës moderne.

Në përrallën e Gëtes, Fausti është një person shumë i pakënaqur që bën një marrëveshje me djallin – e cila çon në pasoja fatale dhe realizime  tw habitshme. Gwte e ktheu Faustin e tij në një simbol për trendin e kotësisë qw ai kishte vërejtur në fillim të shekullit të 19-të. “Faust” konsiderohet si vepra më e rëndësishme në letërsinë gjermane dhe kjo solli vepër i solli famë ndërkombëtare  Gëtes  gjatë jetës së tij. Në shekullin e 21, poezitë e Gëtes, dramat dhe romanet vazhdojnë të jenë tw nevojshme pwr leximin në shkolla dhe të shihen si shtylla letrare.
Më shumë se vetëm një shkrimtar

Shtatëdhjetë vjet më parë, më 12 dhjetor 1946, Fjalori i pari Gwtes u botua – një trajtë duke kaluar linjat dhe idealet e  klasicizmit Weimar dhe përdorimin e jashtëzakonshëm të gjuhës nga Gëte. Sukseset letrare tw shkrimtarit janë aq të spikatur, saqë arritjet e tij të tjera anashkalohen lehtë. Gwtee ishte një njeri me shumë talente.Jo vetëm që ka kontribute të rëndësishme nw shkencat natyrore, por ai solli risi për qytetin Weimar gjatë viteve të tij si administrator publik. Ai ishte i hipnotizuar nga kulturat e huaja dhe i pasionuar për menaxhimin, duke interpretuar në dhe duke shkruar për teatrin.

You May Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

seventeen + 17 =