Intervistë me presidentin e Sirisë Bashar al-Assadin - Arbëria News

Intervistë me presidentin e Sirisë Bashar al-Assadin

Nga Media e lirë

Lufta civile në Siri së shpëjti mbyll vitin e saj të pestë, buy more about pa asnjë zgjidhje në horizont. Më datë 20 janar, redaktori i Foreign Affairs Jonathan Tepperman u takua me presidetin sirian Bashar Al-Assad në Damas për të diskutuar rreth konfliktit në një intervistë ekskluzive.
Do të doja ta nisja duke ju pyetur në lidhje me luftën. Tashmë po vazhdon pothuajse prej katër vitesh dhe statistikat i dini: mbi 200 mijë të vrarë, një milion të lënduar dhe mbi tre milionë sirianë kanë braktisur vendin, sipas Kombeve të Bashkuara. Forcat tuaja gjithashtu kanë pësuar humbje të mëdha. Lufta nuk mund të vazhdojë përgjithmonë. Si e shikoni fundin e kësaj lufte?
Në çdo vend të botës, të gjitha luftrat përfundojnë më një zgjidhje politike, pasi lufta në vetevete nuk është një zgjidhje; ajo është thjeshtë një nga instrumentet e politikës. Kështu që përfundojnë më nje zgjidhje politike. Kështu e shoh unë.

A mendoni se kjo luftë do të përfundojë ushtarakisht?

Jo. Çdo luftë përfundon me një zgjidhje politike.

Vendi juaj po ndahet pak nga pak në tre shtete të vogla: një i kontrolluar nga qeveria, një i kontrolluar nga ISIS-i dhe Fronti al-Nusra dhe një i kontrolluar nga opozita sunite pak më sekulare dhe kurdët. Si mendoni se mund ta ribashkoni sërish Sirisë?

Para sëgjithash, ky përshkrim nuk është i saktë, sepse nuk mund të flisni për shtete të vogla pa folur për njerëzt që jetojnë në këto shtete. Populli sirian është akoma për unitetin e Sirisë; ata akoma e mbështesin qeverinë. Fraksionet, të cilave ju i referoheni e që kontrollojnë disa zona, nuk janë të qëndrueshme, pasi lëvizin nga një zonë në tjetrën. Gjithashtu nuk ka një linjë të qartë ndarjeje midis forcave të ndryshme. Ndonjëherë ata lëvizin të shoqëruar me njëri-tjetrin. Por, çështja kryesore ka të bëjë më popullsinë. Popullsia akoma mbështet shtetin, pavarësisht nëse kjo mbështetje është politike apo jo; dua të them, se ata e mbështesin shtetin si përfaqësues të unitetit të Sirisë. Prandaj, për sa kohë kemi një popullsi që beson në unitet, atëherë çdo qeveri dhe çdo zyrtar mund ta bashkojë Sirinë. Nëse populli është i ndarë në dy, tre apo katër grupe, atëherë askush nuk mund ta bashkojë vendin. Kështu e shoh unë. Ky është objektivi kryesor.

Ju vërtetë besoni se sunitët dhe kurdët akoma besojnë një Siri të bashkuar?
Nëse shkoni në Damask në këtë kohë ju mund të shikoni të gjitha ngjyrat e shoqërisë sonë që jeton sëbashku. Prandaj, ndarjet në Siri nuk janë me bazë sektare apo etnike. Madje, edhe në zonën kurde, për të cilën po flisni, kemi dy ngjyra të ndryshme: kemi më shumë arabë se sa kurdë. Pra, nuk ka të bëjë me etninë; por me grupet që kontrollojnë ushtarakisht disa zona.

Para një viti, opozita dhe qeveritë e huaja këmbëngulnin që ju të jepnit dorëheqjen si parakusht për bisedime. Tashmë kjo nuk ekziston. Diplomatët po kërkojnë një zgjidhje të përkohshme e cila do t’ju lejonte që të kishit një rol. Sot, The New York Times kishte një artikull që fliste për rritjen e mbështetjes amerikane për iniciativat e paqes nga Rusia dhe Kombet e Bashkuara. Artikulli i referohet një “tërheqjeje të qetë të perëndimit nga kërkesa për dorëheqjen e presidentit sirian në mënyrë të menjëhershme.” Duke pasur parasysh këtë ndryshim në qëndrimin perëndimor, tani a jeni më i hapur për të negociuar një zgjidhje në lidhje me konfliktin, e cila mund të çojë në një zgjidhje politike?

Që nga fillimi ne kemi qënë të hapur. Ne u angazhuam në dialog me çdo parti në Siri. Parti, nuk do të thotë parti politike; mund të jetë një parti, një rrymë ose një përsonalitet; mund të jetë çfarëdo lloj entiteti politik. Ne e ndryshuam kushtetutën dhe jemi të hapur për çdo gjë. Por kur dëshironi të bëni dicka, kjo nuk ka të bëjë me opozitën apo qeverinë; por ka të bëjë më popullin sirian. Ndonjëherë mund të kemi një shumicë, e cila nuk i përket asnjë pale. Prandaj, kur doni të bëni një ndyshim, të paktën për aq kohë sa bëhet fjalë për një problem kombëtar, atëherë çdo sirian duhet ta thotë fjalën e vet. Kur kemi një dialog, kjo nuk është midis qeverisë dhe opozitës; por midis palëve dhe entiteteve të ndyshme siriane. Kështu e shohim dialogun. Kjo ishte e para. E dyta, çfarëdo zgjidhje të kërkoni, në fund ju duhet t’i ktheheni populllit me anë të një referendumi, sepse po flasim për kushtetutën dhe ndryshimin e një sistemi politik. Duhet t’i ktheheni popullit sirian. Prandaj, angazhimi në një dialog është ndryshe nga marrja e vendimeve, të cilat nuk behen nga qeveria apo opozita.

Pra, po thoni se nuk do të bini dakord për asnjë lloj tranzicioni politik pa bërë një rëferendum që e mbështet?

Pikërisht! Populli duhet ta marr vendimin, e jo dikush tjetër.

Mos do të thotë kjo se nuk ka vend për bisedime?

Jo, ne do të shkojmë në Rusi. Do të shkojmë në këto bisedime. Por këtu lind një pyetje tjetër: me kë do të kryejmë negociata? Si qeveri, ne kemi institucione, një ushtri dhe ndikim, pozitiv apo negativ, në çdo drejti dhe në çdo kohë. Ndërsa njerëzit me të cilët do të bisedojmë; kë përfaqësojnë ata? Kjo është çështja. Kur flisni për opozitën, kjo duhet të ketë një kuptim. Opozita zakonisht duhet të ketë përfaqësuesit e vet në pushtetin lokal, në parlament, në institucione; duhet të kenë baza për të përfaqësuar të tjerët në emër të tyre. Më situatën aktuale ju duhet të shikoni ndikimin e opozitës në terren. Duhet të shikoni atë që kanë thënë rebelët në mënyrë të hapur herë pas here, se opozita nuk i përfaqëson – ata nuk kanë asnjë ndikim. Nëse doni të flisni për një dialog të frytshëm, atëherë duhet të bëhet midis qeverisë dhe atyre rebelëve. Ka edhe diçka tjetër; opozitë do të thotë kombëtare: do të thotë të pusnosh për interesat e popullit sirian. Nuk mund të quhet opozitë nëse ajo është kukull e Katarit, e Arabisë Saudite apo e ndonjë vendi perëndimor, përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara, të paguara nga jashtë. Duhte të jetë siriane. Ne kemi një opozitë kombetare. Nuk po i përjashtoj; nuk po them se çdo opozitë është e jashtëligjshme. Por duhet të dalloni ato kombëtaret nga kukullat. Jo të gjitha bisedimet janë frytdhënëse.

Mos do të thotë kjo se ju nuk doni të takoheni me forcat opozitare që mbështeten nga jashtë vendit?

Ne do të takohemi me të gjithë. Nuk kemi kushte.

Pa kushte?

Pa kushte!

Do të takoheni me çdo kënd?

Po, do të takojmë çdo kënd. Por duhet t’i kërkoni secilit prej tyre se kë përfaqësojnë? Këtë dua të them.

Nëse nuk gabohem, zëvendësi i përfaqësuesit të Kombeve të Bashkuara, Staffan de Mistura tani ndodhet në Siri. Ata po propozojnë si masë të përkohshme një armëpushim në Alepo. A do të bini dakord me këtë?

Po, sigurisht! Ne e kemi implementuar këtë përpara se de Misturas të caktohej në këtë mision. E kemi implementuar këtë në një qytet tjetër të quajtur Homs. E kemi implementuar me sukses në një shkallë të vogël në rrethina të ndryshme, fshatra, e kështu me radhë. Prandaj, kjo është një ide shumë e mirë, por varet nga detajet. De Mistura vjen në Siri me disa objektiva. Kemi rënë dakord mbi disa objektiva. Tani po presim që ai të na sjellë një plan të detajuar nga A-ja te Z-ja. Po diskutojmë për këtë me zëvendësin e tij.

Në të kaluarën ju këni këmbëngulur që si parakusht paraprak për një armëpushim, rebelët së pari duhet të ulnin armët, gjë që natyrisht nga këndvështimi i tyre ishte e papranueshme. A vazhdon të jetë ky akoma një kusht paraprak?

Ne kemi zgjedhur skenare të ndryshme, ose forma të ndryshme pajtimi. Në disa zona, i kemi lejuar që të largohen në mënyrë që të shmangim viktima në civilë. I kanë lënë këto zona bashkë me armatimin e tyre. Në zona të tjera, i kanë dorëzuar armët dhe kanë ikur. Varet se çfarë ofrojnë palët.

Nuk u kam kuptuar qartë përgjigjen tuaj. A do të këmbëngulni që të ulin armët?

Jo, jo. Nuk desha të them këtë. Në disa zona, ata kanë lënë zonën bashkë me armatimet e tyre – këtë dësha të them.

A jeni optimist për bisedimet në Moskë?

Në Moskë nuk do të ketë negociata për një zgjidhje; bëhet fjalë vetëm për një përgatitje për konferencën.

Pra, negociata rreth bisedimeve?

Më saktësisht – si të përgatitemi për bisedime. Prandaj, kur filloni të flisni për konferencën, cilat janë parimet e saj? Do t’i kthehem të njëjtës pikë. Më lëjoni të jem i sinqertë: siç e thashe disa grupe janë thjeshtë kukulla të vendeve të tjera. Ato duhet të implementojnë atë lloj axhende. Dhe e di se shumë vende si Franca, për shembull, nuk kanë asnjë interes që kjo konferencë të ketë sukses. Kështu që, do t’i urdhërojnë ata që të bëjnë të pamundurën që konferenca të dështojë. Keni përsonalitete të tjera, të cilat përfaqësojnë vetëm veten e tyre; nuk përfaqësojnë askënd në Siri. Madje, disa prej tyre nuk kanë jetura kurrë në Siri, e nuk dinë asgjë për këtë vend. Sigurisht, keni përsonalitete të tjera, të cilët punojnë për interesin kombëtar. Pra, kur flisni për opozitën si një entitet i vetëm, atëherë kush do të ketë ndikim te pala tjetër? Kjo është çështja. Kjo nuk është akoma e qartë. Prandaj, optimizmi do të ishte diçka e tepërt. Por, nuk do të thoja se jam pesimist. Do të thoja se kam shpresë në çdo veprim.

Me sa duket, ditët e fundit amerikanët kanë filluar të jenë më mbështetës për bisedimet në Moskë. Fillimisht, nuk ishin. Pardje, Sekretari Amrikan i Shtetit Kerry tha diçka që sugjeron se Shtetet e Bashkuara shpresojnë që bisedimet të ecin përpara dhe të kenë sukses.

Ata thonë gjithmonë shumë gjëra, por puna është se çfarë do të bëjnë. Ju e dini se ka mosbesim midis sirianëve dhe Shteteve të Bashkuara. Prandaj, thjeshtë le të presim e të shohim se çfarë do të ndodhë në konferencë.

Cila medoni se është rruga më e mirë për të arritur një marrëveshje midis palëve të ndryshme në Siri?

Mënyra më e mirë është të merremi direkt me rebelët, por kemi dy lloje rebelësh. Tani, shumica e tyre janë të Al-Kaedës, si ISIS-i dhe al-Nusra, dhe grupe të tjera që i përkasin Al-Kaedës, por që janë të vogla. Tani, ajo që mbetet, është ajo që Obama me “fantazi” e quan “opozita e moderuar” – nuk është një opozitë; ata janë rebelë. Kohëve të fundit, disa prej tyre i janë bashkuar Al-Kaedës, e disa i janë bashkuar ushtrisë. Gjatë javëve të fundit, shumë prej tyre kanë braktisur këto grupe dhe i janë bashkuar ushtrisë.

Të kthyerit a nuk janë ish-dezertorë?
Po ata u rikthyen tek ushtria dhe thanë: “S’duam të luftojmë më!” Pra çfarë mbeti pas tyre është një numër shumë i pakonsiderueshëm. Pra si përfundim: a mund të negociosh me Al-Kaedën me shokë? Për më tepër që s’janë aspak gati të negociojnë, pasi kanë planet e tyre. Pajtimi që nisëm ne është zgjidhja e duhur. Kjo ishte e para. Së dyti: ju duhet të implementoni rezolutën numër 2170 mbi Al-Nusra-n dhe ISIS-in. Rezolutë kjo që u miratua muaj më parë dhe që shumë qartë e dënon rëndë përkrahjen ushtarakisht, financiarisht dhe në logjistikë. Kjo është ajo që po bëjnë Turqia, Arabia Saudite dhe Katari. Nëse kjo nuk implementohet atëherë është e kotë të flasim për zgjidhje, sepse ka shumë pengesa. Pra nga këtu duhet t’ja nisim. Së treti: vendet perëndimore duhet të heqin çatinë që mbron të ashtuquajturën “opozitën e moderuar”.

A do ishit i gatshëm të ndërmerrnit masa të bazuara mbi mirëbesim për bisedimet? Përshembull, këmbim të burgosurish, armpushim, çlirim të burgosurish politik, në mënyrë që të fitoni besimin e palës tjetër me të cilën po mundoheni të negocioni me qëllime të mira?

Nuk bëhet fjalë për një marrëdhënie personale: bëhet fjalë për një mekanizëm. Në politikë flitet vetëm për mekanizma. Nuk mund t’i zësh besë askujt. Nëse ke një axhendë të qartë atëherë mund të arrish rezultate. Këtë don populli. Pra pyetja është se cilat janë mekanizmat që duhet të nxjerrim në shesh? Kjo na çon prap tek pyetja jonë: kush janë ata? Çfarë përfaqësojnë ata? Nga kush ndikohen? Ç’vlerë ka të ndërtosh mirëbesim me njerëz pa ndikim?

Kur dy palë ballafaqohen atëherë shihet e udhës që njëra palë të bëjë një hap pas dhe të qetësojë situatën. A mendoni se masat që unë përmenda mund ta shkaktojnë këtë efekt?

Ekziston diçka konkrete: dhe ajo është pajtimi. Njerëzit na japin armët, ne u japim amnistinë, dhe ato pastaj jetojnë normalisht. Pra është një shembull konkret. Nga ana tjetër, cila është lidhja midis opozitës dhe të burgosurve? S’ka asnjë lidhje. Madje nuk janë as të burgosurit e tyre. Pra, është një çështje tjetër.

Pra, vërtetë ofroni amnisti?

Po sigurisht, e kemi bërë këtë në disa herë.

Sa herë? A keni shifra konkrete?

Nuk kam shifra konkrete, por bëhet fjalë për mijëra, jo qindra.

Dhe a jeni të gatshëm t’i thoni opozitës që nëse dorëzojnë armët janë të shpëtuar?

Po dhe e kam përsëritur këtë në fjalimet e mia.

Po si mund ta siguroni shpëtimin e tyre? Sepse ato kanë arsyet e tyre për mos t’ju besuar.
Nuk mundem. Le ta zëmë se rreth 50% e tyre fitojnë, korrin sukses, prapë ata mbeten një 50 përqindësh, pra nuk janë shumicë.

Le ta ndryshojmë pak temën… Hezbollahu dhe Forcat Iraniane të Kudsit dhe milicitë shiite të stervitura nga Irani tani po luajnë një rol të rëndësishëm në luftën kundër rebelëve këtu në Siri. Duke parë këtë përfshirje, a nuk shqetësoheni për ndikimin e Irani në vend? Tek e fundit, Iraku dhe Libani na kanë provuar se pasi një fuqi e huaj ushtarake vendoset në vend, mund të jetë e vështirë ta largosh.

Irani është një vend i rëndësishëm në këtë rajon dhe ka qënë goxha faktor ndikues para krizës. Ndikimi i tij nuk ka lidhje me vetë krizën por me rolin e tij dhe pozicionim politik veçanërisht. Kur flitet për ndikim, janë disa faktorë që e bëjnë një vend ndikues.

Në Lindjen e Mesme, pra në rajonin tonë, shoqëritë janë njësoj, e njëjta ideologji, shumë gjëra të përbashkëta dhe të njëjtat fise që shkojnë përtej kufinjve. Kjo është pjesë e natyrës sonë. Nuk ka lidhje me konfliktin. Dihet që në kohë krizash një vend do të tregojë më shumë ndikim në vendin tënd. Pra kur nuk je shtet dominues atëherë do e ndjesh ndikimin e jashtëm. Tani përgjigjia e pyetjes suaj është : Irani nuk ka ndonjë interes, por edhe nëse do të kishte ne nuk do ta lejojmë atë dhe asnjë vend tjetër që të ndërhyjnë në sovranitetin e vendit tonë. Ne nuk do ta lejonim këtë kurrë dhe as Irani do të lejonte një gjë të tillë. Ne mund të lejojmë bashkëpunim por nëse do të lejonim ndonjë vend që të ndërhynte atëherë përse mos të lejojmë Amerikën? Ky pra është problemi i Amerikës dhe i Perëndimit në përgjithësi, sepse duan të ndërhyjnë por pa bashkëpunuar.

Më lejoni të shkojmë pak më larg. Javën e kaluar, komandanti i Gardës Rvolucionare Kombëtare Iraniane, Hajizahed, tha në një intervistë për Der Spiegel se Lideri Suprem i Iranit ka urdhëruar forcat e tij që të ndërtojnë uzina për raketa në Siri. Kjo na sugjeron se Irani po luan një rol të madh dhe po e bën këtë në mënyrën e vet.

Jo, jo. Të luash një rol nëpërmjet bashkëpunimi është ndryshe nga luajtja e një roli nëpërmjet hegjemonisë.

Pra, çdo gjë që po bën Irani … ?

Sigurisht, po e bën në bashkëpunim të plotë me qeverinë siriane. Kështu ka qënë gjithmonë.

Të merresh me Iranin është diçka tjetër, pasi kemi të bëjmë me një shtet. Por kemi milici gjithashtu, të cilat janë aktorë nënshtetërorë dhe për këtë arsye janë më të ndërlikuar. Një nga problemet e të punuarit me këto grupe, ndryshe nga qeveritë, është se ato mund të mos duan të bashkëpunojnë, e nuk është gjithmonë e qartë se me kë duhet të flasësh. A ju shqetëson aftësia për t’i kontrolluar dhe për t’i frenuar nëse është nevoja? Dhe një pyetje që ka lidhje me këtë; këtë javë, Izraeli sulmoi forcat e Hezbollahut në Lartësitë Golan. Izraelitët pretendojnë se i sulmuan për shkak se Hezbollahu po përgatiste një sulm ndaj Izraelit nga territori i Sirisë. A nuk thekson kjo rrezikun e lejimit të milicive në luftë me axhendat e tyre, jo domosdoshmërisht axhendën tuaj?

E keni fjalën për milicitë siriane, apo për milicitë në përgjithësi?

Dua të them në mënyrë të vëçantë Hezbollahu dhe milicitë shiite irakene.

Është e natyrshme të themi se vetëm qeveritë janë garantuese të stabilitetit dhe për të vënë gjërat në rregull. Çdo faktor tjetër që mund të luajë një rol paralelisht me qeverinë mund të jetë pozitiv, mund të jetë i mirë në rrethana të caktuara, por gjithmonë do të ketë efekte anësore, negative. Kjo është diçka e natyrshme. Prania e milicive në ndihmë të qeverisë është një efekt anësor i luftës. Ekziston, por ju duhet të mundoheni ta kontrolloni këtë efekt. Askush nuk do të ndiheshe më mirë se sa të kesh të bësh me institucione të qeverisë, përfshirë ushtrinë, policinë e kështu me rradhë. Por, të flasësh për atë që ndodhi në Kuneitra është diçka krejtësisht ndryshe. Asnjëherë nuk ka pasur ndonjë operacion kundër Izraelit në Lartësitë Golan që prej armëpushimit të vitit 1974. Nuk ka ndodhur kurrë. Kështu që, pretendimi i Izraelit se ka pasur një plan për një operacion, është shumë larg realitetit. Është thjeshtë një justifikim, sepse donin të vrisnin dikë nga Hezbollahu.

Por, izraelitët kanë qënë shumë të kujdeshëm që kur ka filluar lufta, që të mos përzihen, me përjashtim të rastit kur janë kërcënuar interesat e tyre.

Kjo nuk është e vërtetë, pasi ata kanë dy vjet që po e sulmojnë Sirinë pa asnjë arsye.

Por, në secilin rast, ata kanë thënë se kjo është për shkak se Hezbollahut i janë dhënë armë nga Irani nëpërmjet Sirisë.

Ata kanë sulmuar pozicione të ushtrisë. Çfarë lidhje ka mes Hebzollahut dhe ushtrisë?

Këto janë raste kur ata janë bombarduar aksidentalisht…

Këto janë akuza të pavërteta.

Atëherë, cila mendoni se është axhenda e Izraelit?
Ata po mbështesin rebelët në Siri. Është mëse e qartë. Sepse, sa herë që ne përparojmë në ndonjë zonë, ata na sulmojnë në mënyrë që të minojnë ushtrinë. Është mjaft e qartë. Prandaj disa në Siri thonë me shaka: “Si mund të thoni se Al-Kaeda nuk ka forca ajrore? Ata kanë forcat ajrore izraelite.”

Për t’iu kthyer pyetjes sime në lidhje me milicitë; a mendoni se do të jeni në gjendje t’i kontrolloni ato pasi të mbarojë lufta? Sepse, tek e fundit, që të ketë një sovranitet të efektshëm, çdo qeveri duhet të ketë atë që njihet si monopoli i forcës, e kjo është shumë e vështirë kur keni vërdallë grupe të armatosura të pavarura.

Kjo është e qartë: shteti nuk mund të përmbushë angazhimet e tij ndaj shoqërisë nëse nuk është i vetmi që ka kontrollin.

Por, ju e shikoni sa e vështirë është në Irak. Qeveria e ka shumë të vështirë që të kontrollojë të gjitha milicitë shiite të fuqizuara gjatë luftës.

Ka një arsye të fortë në Irak: kjo sepse Paul Bremer nuk krijoi një kushtetutë për këtë shtet; ai krijoi një për çdo grup. Ndërsa për sa i përket Sirisë, pse ushtria qëndroi për katër vjet, pavarësisht embargos, në këtë luftë. Pavarësisht se me dhjetra vende nga e gjithë bota e kanë sulmuar Sirinë dhe kanë mbështetur rebelët? Sepse Siria ka një kushtetutë të vërtetë sekulare. Kjo është arsyeja. Ndërsa në Irak, ka një kushtetutë sektare. Një kushteturë sektare nuk është një kushteturë e vërtetë.

Por, çfarë do të bëni me këto milici pasi të mbarojë lufta?

Gjërat do të kthehen në normalitet, siç ishin përpara luftës.

Dhe ju jeni i sigurtë … ?
Po. Nuk kemi një opsion tjetër. Ky është roli i qeverisë. Kjo është e qartë.

Çfarë ka ndikuar në uljen e çmimit të naftës duke pasur parasysh luftën në Siri? Tek e fundit, dy mbështetësit dhe aleatët tuaj më të ngushtë Irani dhe Rusia varen shumë nga çmimet e naftës, e për këtë arsye kanë vuajtur dëme të mëdha në buxhetin e tyre gjatë muajve të fundit si pasojë e rënies së çmimit të naftës. A mendoni se do të jenë të aftë të vazhdojnë t’ju ndihmojnë?

Ata nuk na japin para. Prandaj nuk ka asnjë efekt mbi Sirinë. Edhe nëse na ndihmojnë, kjo do të jetë në formën e huasë. Në jemi si çdo vend tjetër: marrim hua, nganjëherë paguajmë, nganjëherë marrin hua.

Por, mbështetja e tyre ushtarake u kushton para atyre. Dhe nëse ata kanë më pak para për të paguar ushtarakët e tyre, a nuk do të përbënte kjo një problem?

Jo, sepse kur ju paguani për armtime apo të mira të tjera, nuk keni probleme.

Pra, ju po thoni se çdo gjë që po merrni nga rusët dhe iraninanët…?

Deri tani, nuk kemi parë asnjë ndryshim. Nuk mund të them se çfarë ndikimi ka kjo tek ta.

Ju keni deklaruar në intervista të tjera se qeveria juaj ka bërë disa gabime gjatë luftës. Për çfarë gabimesh bëhet fjalë? Ka diçka për të cilën ju vjen keq?

Çdo qeveri, çdo person bën gabime, kjo është e qartë. Por, nëse doni të flasim për gabime politike, duhet të pyesni veten, cilat janë vendimet më të mëdha që keni marrë që prej fillimit të luftës? Kemi marrë tre vendime kryesore: para së gjithash, të jemi të hapur ndaj çdo dialogu. Së dyti, ndryshuam kushtetutën dhe ligjet sipas asaj që kërkonin shumë vetë në opozitë, pasi kjo ishte arsyeja e krizes. Së treti, morëm vendimin për të mbrojtur vendin tonë, veten tonë dhe për të luftuar terroristët. Prandaj, nuk besoj se këto tre vendime mund të përshkruhen si gabime. Nëse flasim për praktikën, çdo zyrtar në çdo vend bën gabime, por ka ndryshim midis gabimeve praktike dhe gabimeve në politikë.

A mund të na përshkruani disa nga këto gabime praktike?

Do të më duhet t’u kthehem zyrtarëve në terren; nuk më vjen asgjë në mendje për momentin. Do të preferoja të flisja për politika.

A mendoni se ka pasur ndonjë gabim në politikat që keni bërë?

Unë përmenda vendimet kryesore.

Por, ju thatë se ato nuk janë gabime.

Të mbrosh vendin nga terrorizmi? Nëse do të thoja se kjo është gabim, atehërë e sakta do të ishte të mbështesja terroristët.

Thjeshtë po pyes nëse ka diçka që keni bërë e që do të donin ta bënit ndryshe?

Për sa i përket tre vendimeve kryesore, ato ishin të drejta. Jam i bindur për këtë.

Për i përket gabimeve praktike në nivele më të ulta, a ka njerëz të cilët konsiderohet përgjegjës, le të thëmi për shembull, për abuzim me të drejtat e njeriut, për përdorim të tepruar të dhunës, apo për shënjestrimin e civilëve pa dallim, këto lloj gjërash?

Po. Disa njerëz janë burgosur për shkak se kanë shkelur ligjin në lidhje me këtë. Sigurisht kjo ka ndodhur në këto rrethana.

Për sa i përket trajtimit të civilëve ose protestuesve. Për këtë po flisni?

Po, gjatë protestave të fillimit. Për këtë e kam fajlën.

Që kur Shtetet e Bashkuara filluan fushatën e bombardimeve ajrore kundër Shtetit Islamik, Siria dhe Amerika janë bërë në një farë mënyrë partnerë të çuditshëm, të cilët po bashkëpunojnë në mënyrë të efektshme në këtë aspekt të luftimeve. A e shikoni si të mundshme shtimin e bashkëpunimit me Shtetet e Bashkuara?

Po, mundësia ekziston gjithmonë, sepse kemi 30 vjet që po flasim dhe po kërkojmë bashkëpunim ndërkombëtarë kundër terrorizmit. Por, kjo mundësi ka nëvojë për vullnet. Pyetja është se sa vullnet kanë Shtetet e Bashkuara që ta luftojnë terrorizmin në terren? Deri tani nuk kemi parë asgjë konkrete në terren, përveç sulmeve kundër ISIS-it në veri të Sirisë. Nuk ka asgjë konkrete. Ajo që kemi parë deri tani është vetëm një dritare, asgjë më shumë. Që prej filllimit të këtyre sulmeve, ISIS-i ka fituar më shumë territor në Siri dhe Irak.

Po në lidhje me sulmet ajrore në Kobani? Ato kanë qënë të efektshme në ngadalësimin e ISIS-it.

Kobani është një qytet i vogël me rreth 50 mijë banorë. Kanë kaluar tre muaj që nga fillimi i sulmeve dhe akoma nuk kanë mbaruar. Disa zona, të pushtuara nga disa fraksione të Al-Kaedës, janë liruar nga Ushtria e Lirë Siriane në më pak se tre javë. Kjo do të thotë se ata nuk janë seriozë në luftën ndaj terrorizmit.

Pra, ju po thoni se doni një përfshirje më të madhë të Shteteve të Bashkuara në luftën kundër ISIS-it.

Nuk ka të bëjë me një përfshirje ushtarake më të madhe, sepse nuk është vetëm çështje ushtarake; ka të bëjë me politikën. Ka të bëjë me atë se sa dëshiron Amerika të ndikojë te turqit. Sepse nëse terroristët mund t’u bëjnë ballë sulmeve ajrore, kjo do të thotë se turqit po u dërgojnë atyre armatime dhe para. A i kanë bërë Shtetet e Bashkuara presion Turqisë mjaftueshëm që të mos mbështesë më Al-Kaedën? Jo, nuk e kanë bërë. Pra, nuk ka të bëjë vetëm me përfshirjen ushtarake. Kjo ishte e para. Së dyti, nëse flasim për përfshirjen ushtarake, zyrtarët amerikanë publikisht e kanë pranuar se pa praninë e trupave në terren nuk mund ta arrijnë asgjë konkrete. Nga cilat trupa në terren po vareni?

A mos po sugjeroni se duhet të ketë trupa amerikane në terren?

Jo trupa amerikane. Po flas për parimet, për parimet ushtarake. Nuk po them trupat amerikane. Nëse thoni se doni të luftoni terrorizmin, atehërë ju keni nevojë për trupa në terren. Pyetja që duhet t’u beni amerikanëve është se nga cilat trupa do të vareni në terren? Përfundimisht, duhet të jenë trupat siriane. Kjo është toka jonë; ky është vendi ynë. Ne jemi përgjejgës. Nuk kërkojmë aspak trupa amerikane.

Pra, çfarë kërkoni nga Shtetet e Bashkuara? Ju thatë më shumë presion ndaj Turqisë…

Presion ndaj Turqisë, Arabisë Saudite dhe Katarit që të mos mbështesin rebelët.. së dyti, të kenë një bashkëpunim ligjor me Sirinë dhe të fillojnë të kërkojnë leje nga qeveria për të kryer këto sulme. Nuk e kanë bërë, prandaj kjo është e paligjshme.

Më falni nuk jam i qartë në lidhje me këtë pikë. Ju doni t’i bëni të ligjshme…?

Sigurisht! Nëse doni të kryeni çfarëdo veprimi në ndonjë vend, ju duhet t’u kërkoni leje atyre.

E kuptoj. Pra një marrëveshje formale midis Uashingtoni dhe Damaskut për të lejuar sulmet ajrore?

Për formën mund të diskutojmë më vonë, por në fillim duhet leje. Bëhet fjalë për një marrëveshje apo për një traktat? Kjo është çështje tjetër.

A keni vullnet që të bëni hapa për të lehtësuar bashkëpunimin me Uashingtonin?

Ne jemi të gatshëm të bashkëpunojmë me çdo vend që është serioz në luftën ndaj terrorizmit.

Çfarë hapash do të ishit i gatshëm të bëni për t’i treguar Uashingtonit se keni vullnet për të bashkëpunuar?

Mendoj se u takon atyre të tregojnë se kanë vullnet. Ne tashmë po luftojmë në terren; nuk kemi çfarë të tregojmë.

Aktualisht Shtetet e Bashkura po stervisin 5 mijë luftëtarë sirianë të cilët pritet të hyjnë në Siri në muajin maj. Gjenerali amerikan John Allen u tregua shumë i kujdeshëm kur tha se këto trupa nuk do të jenë kundër qeverisë siriane, por do të fokusohen vetëm te ISIS-i. Çfarë do të bëni kur këto trupa të hyjnë në vend? A do t’i lejoni të hyjnë? A do t’i sulmoni?

Të gjitha trupat që nuk bashkëpunojnë me ushtrinë siriane janë të paligjshme dhe duhet të luftohen. Kjo është shumë e qartë.

Edhe nëse kjo ju fut në konflikt me Shtetet e Bashkuara?

Pa një bashkëpunim me trupat siriane, ato janë të paligjshme dhe janë thjeshtë kukulla të një vendi tjetër, prandaj ato do të luftohen si çdo grup tjetër apo milici e paligjshme që lufton kundër ushtrisë siriane. Por këtu lind një pyetje tjetër në lidhje me këto trupa. Obama tha se kjo është fantazi. Si u bë realitet kjo fantazi?

Mendoj se më këtë program trajnimi.

Por, nuk mund t’i bëni ekstremistët të moderuar.

Ka akoma disa anëtarë të moderuar të opozitës. Ata janë gjithnjë e më të dobët, por mendoj se Shetetet e Bashkuara po mundohet të tregohen shumë të kujdeshëm që luftëtarët që po stervisin të mos jenë radikalë.

Por, pyetja është se pse opozita e moderuar – nëse mund ta quani opozitë; ne i quajmë rebelë – është gjithnjë e më e dobët? Ata janë akoma të dobët për shkak të zhvillimeve në konfkliktin sirian. Sjellja e 5 mijë trupave nga jashtë do të bëjë që shumë prej tyre të ndikohen dhe t’i bashkohen ISIS-it dhe grupeve të tjera, gjë që ka ndodhur gjatë viteve të fundit. Prandaj thashë se kjo gjë është akoma një gënjeshtër. Nuk janë 5 mijë luftëtarët një gënjeshtër, por vetë ideja.

Pjesërisht, ajo që e bën Uashingtonin të ngurrojë për një bashkëpunim më formal me ju janë akuzat për abuzime të rënda me të drejtat e njeriut nga qeveria juaj. Këto akuza nuk vijnë vetëm nga qeveria e Shteteve të Bashkuara; por gjithashtu edhe nga Komisioni për të Drejtat e Njeriut pranë OKB-së, Komisioni i Pavarur Hetimor i OKB-së. Jam i sigurtë se jeni në dijeni të këtyre akuzave. Këto akuza përfshijnë mohimin e hyrjes së grupeve humanitare në kampet e refugjatëve, bombardimin e civilëve pa dallim, foto me prova të siguruara nga të prekurit të koduar me emrin Çezar, të cilët kanë bërë një prezantin në Kongresin Amerikan, tregojnë tortura të tmerrshme dhe abuzime me të burgosurit sirianë. A jeni i gatshëm të merrni masa në lidhje me këtë çështje në mënyrë që të bashkëpunoni më lehtë me Shtetet e Bashkuara?

Pjesa qesharake e kësaj administrate është se kjo është e para në histori që bën vlerësime dhe më pas merr vendime duke u bazuar te mediat sociale. Ne e quajmë këtë një administratë e mediave sociale. Kjo nuk është politikë. Asnjë nga akuzat që ju përmendet nuk janë konkrete; të gjitha janë vetëm akuza. Mund të sillni foto nga kushdo e të thoni se këto janë tortura. Kush i ka bërë këto foto? Kush është ai? Askush nuk e din. Nuk është bërë asnjë verifikim i këtyre provave. Pra, janë akuza pa anjë provë.

Por, foto e Çezarit janë parë nga hetues të pavarur europianë.

Jo, jo. Janë financuar nga Katari e më pas thonë se bëhet fjalë për një burim anonim. Pra, asnjë nuk është e qartë dhe e provuar. Fotot nuk tregojnë qartë se për kë bëhet falë. Ato janë thjeshtë disa foto, me një kokë për shembull dhe disa kafka. Kush tha se këto janë bërë nga qeveria e jo nga rebelët? Kush tha se këto janë viktima siriane e jo dikush tjetër? Për shembull, fotot e publikuara në fillim të krizës ishin nga Iraku dhe Jemeni. Së dyti, Shtetet e Bashkuara në veçanti dhe Perëndimi në përgjithësi nuk janë në pozitë të flasin për të drejtat e njeriut. Ata janë përgjegjës për shumicën e vrasjeve në rajon, sidomos Shtetet e Bashkura pasi hynë në Irak, Mbretëria e Bashkuar pasi pushtoi Libinë, si dhe për situatën në Jemen dhe për atë që po ndodh në Egjipt, duke mbështetur Vëllazërinë Muslimane dhe terrorizmin në Tunizi. Të gjitha këto probleme kanë ndodhur për shkak të Shteteve të Bashkuara. Ata të parët shkelën të Drejtën Ndërkombëtare dhe rezolutat e Këshillit të Sigurimit, jo ne.

Kjo mund të jetë e vërtetë ose jo, por këto janë çështje të ndara dhe nuk e lirojnë qeverinë tuaj nga përgjegjësia.

Jo, jo. Shtetet e Bashkuara na kanë akuzuar, prandaj dhe duhet t’i përgjigjemi kësaj pjese. Nuk po them se qeveria nuk është përgjegjëse dhe se nuk ka pasur asnjë shkelje të të drejtave të njeriut. Kjo është çështje tjetër. pjesa e dytë e pyetjes suaj ka atë bëjë më akuzat. Ato mbeten akoma vetëm akuza. Nëse më kërkoni që të përgjigjem, atëherë duhet të përgjigjem për gjëra konkrete, të provuara dhe të verifikuara.

A jeni i përgatitur që të mohoni se ka pasur tortura apo abuzime me të burgosurit në Siri?

Nëse ka një mënyrë të drejtë dhe pa paragjykime për të verifikuar këto akuza, atëherë ne jemi të gatshëm. Kjo do të ishte në interesin tonë.

Çfarë ndikimi do të kishte mbi Sirinë një marrëveshje për programin bërthamor midis Shteteteve të Bashkuara dhe Iranit?

Asnjë ndikim, sepse kriza këtu nuk ka qënë asnjëherë pjesë e negociatave. Dhe Irani ka refuzuar ta bëjë këtë. Kjo është e saktë, pasi nuk kanë asnjë lidhje me njëra-tjetrën.

Por, shumë vetë në Shtetet e Bashkuara parashikojnë se nëse Irani dhe Shtetet e Bashkuara arrijnë një marrëveshje, kjo do ta bënte më të lehtë bashkëpunimin midis dy vendeve. Prandaj, njerëzit pyesin nëse Irani mund të vendosë të zvogëlojë mbështetjen e vet për Sirisë si favor ndaj qeverisë së Shteteve të Bashkuara.

Nuk kemi pasur ndonjëherë ndonjë informacion pozitiv në lidhje më këtë gjë. Asnjëherë. Nuk mund të diskutoj diçka për të cilën nuk kam asnjë informacion.

A mund të na përshkruani nëse lufta po shkon mirë nga këndvështrimi i qeverisë. Analiza të pavaruara kanë treguar se qeveria juaj aktualisht kontrollon 45 deri në 50 për qind të territorit të Sirisë.

Para së gjithash, nëse doni ta përshkruani arenën – kjo nuk është një luftë midis dy vendeve, midis dy ushtrive ku keni një ndërhyrje dhe ku humbisni një pjesë të territorit të cilin më pas doni ta rimerrni. Nuk është kështu. Po flasim për rebelë të cilët hyjnë në zona të banuara nga civilë. Ju keni terroristë sirianë që ndihmojnë terroristët e huaj që të vijnë e të fshihen në mesin e civilëve. Ata nisin atë që ju e quani sulm guerrilas. Së dyti, kudo që ka dashur të shkojë ushtria siriane, ia ka arritur. Por, ushtria siriane nuk mund të jetë e pranishme në çdo kilometër në territorin sirian. Kjo është e pamundur. Kemi bërë disa përparime në dy vitet e fundit. Por, nëse më pyesni apo shkon mirë? Po ju them se çdo luftë është e keqe, pasi ju gjithmonë humbisni. Në luftë gjithmonë keni shkatërrim. Pyetja kryesore është se çfarë kemi fituar nga kjo luftë? Ajo që kemi fituar është se populli sirian i ka refuzuar terroristët; populli sirian e mbështet më shumë qeverinë e vet; populli sirian e mbështet më shumë ushtrinë e vet. Përpara se të flasim për fitimin e territoreve, duhet të flasim për fitimin e zemrave, mendjeve dhe për mbështetjen e popullit sirian. Këtë kemi fituar ne. Pjesa tjetër është logjistike dhe teknike. Është çështje kohe. Lufta po lëviz në një drejtim pozitiv. Por kjo nuk do të thotë se nuk po humbim në nivel kombëtar. Sepse po humbasim jetë, po humbasim infrastrukturë; vetë lufta ka një efekt të keq mbi shoqërinë.

A mendoni se do të arrini t’i mposhtni rebelët ushtarakisht?

Nëse nuk do të kënë ndonjë mbështetje nga jashtë, apo le të themi, furnizim dhe rekrutime me terrorist të rinjë në Siri, atëherë nuk do të jetë problem mposhtja e tyre. Edhe sot nuk kemi asnjë problem ushtarakisht. Problemi është se ata vazhdimisht furnizohen, kryesisht nga Turqia.

Pra, Turqia është fqinji për të cilin shqetësohemi më shumë?

Pikërisht! Financimi dhe logjistika vijna nga Arabia Saudite dhe Katari, por përmes Turqisë.

A e fajësoni Erdoganin përsonalisht? Ju dikur keni pasur marrëdhënie mjaft të mira me të.

Po. Sepse ai ideologjikisht i përket Vëllazërisë Muslimane, e cila është baza e Al-Kaedës. Ajo ka qënë organizata e parë politike islamike që ka promovuar islamin politik të dhunshëm në fillim të shekullit të njëzetë. Ai është një besimtar i patundur ndaj këtyre vlerave. Ai është shumë fanatik. Prandaj akoma vazhdon ta mbështesë ISIS-in. Ai është përgjegjës përsonalisht për atë që ka ndodhur.

A shikoni ndonjë partner tjetër potencial në rajon? Për shembull, gjeneralin Sisi në Egjipt?

Nuk do të flisja për të përsonalisht, por për sa kohë Egjipti dhe ushtria egjiptiane bashkë me qeverinë po luftojnë kundër të njëjtit lloj terroristash në Irak, sigurisht që ne mund t’i konsiderojmë këto vende si të përshtatshme për të bashkëpunuar me to.

Dy pyetje të fundit, nëse mundem. A mund të imagjinoni një skenar ku Siria të mund të kthehet edhe njëherë në status quo-në që ishte përpara se të fillonte lufta katër vite më parë?

Në ç’kuptim?

Në kuptimin që Siria është e gjitha sëbashku, nuk është e ndarë, i kontrollon kufinjtë e saj, fillon të rindërtojë, është në paqe dhe kryesisht një shtet sekular.

Nëse shikoni harten ushtarake, ushtria siriane ndodhet në çdo cep të vendin. Jo në çdo vend. Në çdo cep, dua të them në veri, jug, lindje, perëndim dhe ndërmjet. Nëse nuk do të besonim në një Siri të bashkuar, se vendi nuk do të mund të kthehet aty ku ka qënë, nuk do të kishim dërguar ushtrinë atje, si qeveri. Nëse nuk do të besonim në këtë, do të kishim parë njerëz të izoluar nëpër geto të ndryshme bazuar në identitetin etnik, sektar apo fetar. Për sa kohë kjo nuk ndodh, njerëzit jetojnë me njëri-tjetrin; ushtria është kudo dhe është e përbërë nga të gjitha ngjyrat e shoqërisë siriane. Kjo do të thotë se ne të gjithë besojmë se Siria do të kthehet aty ku ka qënë më parë. Nuk kemi ndonjë opsion tjetër, sepse nëse nuk kthehet siç ka qënë, atëherë kjo do të ndikojë në të gjitha vendet fqinje. Është si një fabrikë – është një efekt domino që do të kishte ndikim nga Antantiku në Paqësor.

Nëse do të kishit mundësi t’i dërgonit një mesazh Obamës, çfarë do t’i thoshit?

Mendoj se gjëja më normale në botë që mund t’i kërkoni një zyrtari është që të punojë në interes të popullit të vet. Dhe ajo që do t’i kërkoja çdo amerikani është se çfarë fitoni duke mbështetur terroristët në vendin tonë, në rajonin tonë? Çfarë fituat duke mbështetur Vëllazërinë Muslimane në Egjipt dhe vende të tjera disa vite më parë. Çfarë fituat duke mbështetur dike si Erdogani? Një zyrtar nga vendi juaj më pyeti para shtatë vitesh në Siri pas përfundimit të një takimi, “Si mendoni se mund ta zgjidhim problemin e Afganistanit? I thashë: “Duhet të merreni me zyrtarë të cilët nuk janë kukulla, e që mund t’ju thonë jo.” Pra, i them Shteteve të Bashkuara se duke kërkuar zyrtarë kukullat dhe shetet kliente nuk është kjo mënyra si mund t’i shërbeni interesit të vendit tuaj. Aktualisht, ju jeni fuqia më e madhe në botë; keni shumë gjëra për të përhapur nëpër botë; njohuri, risi, teknologji, bashkë me jehonën e vet pozitive. Si mund të jeni më të mirët në këtë fushë kur ju jeni më të këqinjtë në politikë? Kjo është kontradiktore. Mendoj se kjo është ajo që populli amerikan duhet të pyesë dhe të analizojë. Përse dështoni në çdo luftë? Ju mund të krijoni luftra dhe probleme, por nuk jeni të aftë t’i zgjidhni problemet. Njëzet vite proces paqeje midis Palestinës dhe Izraelit, e akoma nuk keni arritur asgjë, përveç faktit që jeni një vend i madh.

Por, në konstektin sirian, cila do të ishte politika më e mirë?

Një politikë që siguron stabilitet në Lindjen e Mesme. Siria është zemra e Lindjes së Mesme. Të gjithë e dinë këtë. Nëse Lindja e Mesme është e sëmurë, e gjithë bota do të jetë e paqëndrueshme. Në vitin 1991, kur filluam procesin e paqes kishim shumë shpresë. Tani, pas më shumë se 20 vjetësh, gjërat nuk janë ashtu siç i kishim menduar, janë më keq. Prandaj, politika duhet të ndihmojë paqen në rajon, duhet të luftojë terrorizmin, të promovojë sekularizmin, duhet të mbështesë këtë rajon ekonomikisht, duhet të ndihmojë në përmirësimin e mendjeve dhe të shoqërisë, siç keni bërë në vendin tuaj. Ky është misioni që pritet prej Shteteve të Bashkuara, jo nisja e luftrave. Nisja e luftrave nuk ju bën një supërfuqi.

You May Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

1 + 19 =